
Kısaca: Rakip takibi, plasiyerin ziyaret ettiği noktalarda rakip markaların raf fiyatlarını, kampanyalarını, yeni ürünlerini ve raftaki yerini standart bir formatta kayda alıp merkeze iletmesidir. Amaç, sahadan gelen dağınık gözlemleri satış yönetiminin karar verebileceği düzenli bir bilgiye dönüştürmektir.
Plasiyer gün içinde onlarca rafın önünden geçer: rakibin yeni bir ambalajla geldiğini, bir ürünün fiyatını düşürdüğünü ya da "üç al iki öde" kampanyası başlattığını ilk gören odur. Bu gözlemler çoğu zaman sohbette kalır, birkaç hafta sonra satışlar düşünce hatırlanır. Bu yazıda saha ekibinin rakip bilgisini nasıl toplayacağını, nasıl ileteceğini ve merkezin bu bilgiyi nasıl kullanacağını adım adım anlatıyoruz.
Sahada rakip takibi nedir?
Sahada rakip takibi, saha ekibinin müşteri ziyaretlerinde herkesin görebileceği bilgileri, yani raf etiketlerini, teşhir alanlarını, kampanya materyallerini ve müşterinin kendi anlattıklarını, düzenli ve karşılaştırılabilir biçimde kaydetmesidir. Tek bir gözlem az şey söyler; aynı bilginin farklı bölgelerden ve haftalardan gelmesi ise bir eğilimi gösterir.
Rakip takibi, kendi ürünlerinizin raftaki düzenini denetlemekten farklıdır. Kendi teşhirinizin nasıl kontrol edileceğini merchandising takibi yazımızda ele aldık; rakip takibi aynı rafa bu kez rakibin gözüyle bakmaktır.
Rakip takibinde hangi bilgiler toplanmalı?
Her şeyi toplamaya çalışan form doldurulmaz. Kısa ve sabit bir liste belirleyin:
- Nokta ve tarih: Müşteri adı, bölge ve gözlem tarihi.
- Rakip marka ve ürün: Hangi ürün grubunda, hangi marka ve ürün.
- Raf fiyatı: Etiketteki fiyat ve varsa indirimli fiyat.
- Kampanya: Kampanyanın türü (adet, hediye, yüzde indirim) ve görülebiliyorsa bitiş tarihi.
- Yeni ürün veya ambalaj: İlk kez görülen ürünler.
- Raf ve teşhir: Rakibin raftaki yeri, ek teşhir ünitesi veya stand.
- Müşteri yorumu: Müşterinin kendiliğinden paylaştığı bilgi, kaynak olarak ayrıca işaretlenmiş şekilde.
- Fotoğraf: Raf etiketinin veya kampanya materyalinin fotoğrafı.
Plasiyer için 6 adımda rakip takibi
1. Neyi takip edeceğinizi merkez belirlesin
Satış yönetimi, hangi ürün gruplarında hangi rakiplerin izleneceğini ve hangi bilgilerin isteneceğini yazılı olarak belirlesin. Liste dönem dönem güncellenebilir; ancak plasiyer "ne bakmalıyım" sorusunu her ziyarette kendisi cevaplamak zorunda kalmamalıdır.
2. Tek ve kısa bir kayıt formatı kullanın
Herkes aynı alanları aynı biçimde doldurmalıdır. Serbest metin yerine seçmeli alanlar (marka, ürün grubu, kampanya türü) kullanmak, kayıtların sonradan bir araya getirilmesini kolaylaştırır. Ziyarette kayda geçen diğer bilgiler için ziyaret formu yazımıza bakabilirsiniz; rakip bilgisi bu formun bir bölümü olarak düşünülebilir.
3. Gözlemi ziyaret sırasında, fotoğrafla kaydedin
Fiyat ve kampanya bilgisini akşam hafızadan yazmak hata getirir. Rafın veya etiketin fotoğrafını çekin ve kaydı ziyaret bitmeden tamamlayın. Fotoğraf, merkezdeki kişinin bilgiyi doğrulamasını da sağlar.
4. Gözlem ile duyumu ayırın
Plasiyerin gördüğü fiyat bir gözlemdir; müşterinin "rakip bana daha fazla iskonto veriyor" demesi ise doğrulanmamış bir bilgidir. İkisini aynı alana yazmayın, müşteri beyanlarını ayrıca işaretleyin. Böylece merkez, karar verirken hangi bilginin ne kadar güvenilir olduğunu bilir.
5. Önemli değişikliği aynı gün iletin
Rakibin bölgede yeni bir kampanya başlatması veya belirgin bir fiyat değişikliği, haftalık raporu beklememelidir. Bu tür bilgileri yazılı ve izlenebilir bir kanaldan aynı gün iletin; saha ekibinde mesajlaşmanın nasıl düzenleneceğini saha ekibi iletişimi yazımızda anlattık.
6. Merkez değerlendirsin ve sahaya dönüş yapsın
Satış yönetimi kayıtları düzenli olarak bölge, ürün grubu ve rakip bazında birlikte incelemelidir. Sonuç bir kampanya, fiyat ayarı veya raf çalışması olabilir. Kampanyanın sahada sipariş anında doğru uygulanması için kampanya ve iskonto yönetimi yazımıza, fiyat değişikliği dönemleri için fiyat artışı yazımıza bakabilirsiniz. Plasiyere topladığı bilginin ne işe yaradığını anlatmak, kayıtların sürmesini sağlayan en etkili adımdır.
Rakip takibinde hukuki ve etik sınırlar
Rakip takibi, herkese açık bilgiyle yapılır: raf etiketi, kampanya afişi, müşterinin kendi isteğiyle paylaştığı bilgi. Rakip firmanın çalışanlarından gizli bilgi istemek, müşteriden rakibin faturasını veya sözleşmesini talep etmek doğru değildir. Rakip firmalarla fiyat konuşmak veya bilgi alışverişi yapmak ise rekabet hukuku açısından ciddi sorun doğurabilir. Saha ekibine bu sınırları açıkça anlatın; emin olunmayan durumlarda hukuk danışmanınıza başvurun.
Sık yapılan hatalar
Çok uzun form: Her ziyarette onlarca alan istemek, formun boş geçilmesine yol açar.
Fotoğrafsız kayıt: Doğrulanamayan fiyat bilgisi yanlış kararlara götürebilir.
Duyumu gerçek gibi kaydetmek: Müşterinin pazarlık için söylediği bir rakam, gözlemlenmiş fiyatla aynı ağırlıkta değerlendirilmemelidir.
Bilgiyi toplayıp kullanmamak: Merkezden hiçbir dönüş görmeyen plasiyer bir süre sonra kayıt girmeyi bırakır.
Sadece fiyata bakmak: Rakibin rafta yer kazanması veya yeni ürün getirmesi, fiyat kadar önemli bir sinyal olabilir.
S-Leader saha ekibini nasıl destekler?
S-Leader saha satış uygulamasında ayrı bir rakip takibi modülü yoktur; ancak rakip bilgisinin iletilmesi ve değerlendirilmesi uygulamadaki mevcut özelliklerle desteklenir. Ekip üyeleri yazılı veya görüntülü haberleşebilir ve yazışmalar BackOffice üzerinden izlenebilir; böylece sahada görülen önemli bir değişiklik aynı gün merkeze ulaşır. Push bildirimleri, merkezin aldığı kararı uygulama kapalıyken bile saha ekibine duyurmasını sağlar. Rakibe karşı başlatılan kampanyalar sipariş alınırken saha ekibine önceden gösterilir. Rapor tasarım aracıyla da ihtiyaca özel raporlar hazırlanabilir.
Özet
Sahada rakip takibi; neyin izleneceğini merkezin belirlemesi, kısa ve sabit bir formatla fotoğraflı kayıt, gözlem ile duyumun ayrılması, önemli değişikliğin aynı gün iletilmesi ve merkezin düzenli değerlendirme yapıp sahaya dönüş vermesiyle işe yarar. Bunu yaparken yalnızca herkese açık bilgiyle çalışın. S-Leader ile saha ekibinizin iletişim ve kampanya araçlarını görmek için bizimle iletişime geçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Rakip takibi için ayrı bir ziyaret mi yapılmalı?
Genellikle gerekmez. Rakip bilgisi, plasiyerin zaten yaptığı müşteri ziyaretlerinde raf ve teşhir alanına bakarak toplanabilir. Önemli olan, kısa ve sabit bir listeyle her ziyarette aynı bilgilerin kaydedilmesidir.
Plasiyer rakip fiyatını müşteriden sorabilir mi?
Müşterinin kendi isteğiyle paylaştığı bilgi kaydedilebilir, ancak bu bilgi doğrulanmamış bir beyan olarak işaretlenmelidir. Müşteriden rakibin faturasını veya sözleşmesini istemek doğru değildir; raftaki etiket fiyatı her zaman daha güvenilir bir kaynaktır.
Rakip bilgisi ne sıklıkla değerlendirilmeli?
Bu, sektörünüzdeki fiyat ve kampanya hareketliliğine bağlıdır. Rutin kayıtlar düzenli aralıklarla toplu incelenmeli, yeni bir kampanya veya belirgin bir fiyat değişikliği gibi önemli gözlemler ise aynı gün iletilmelidir.
Rakip takibi ile merchandising takibi arasındaki fark nedir?
Merchandising takibi, kendi ürünlerinizin raftaki yerini, teşhirini ve stok durumunu denetler. Rakip takibi ise aynı raftaki rakip ürünlerin fiyatını, kampanyalarını ve yeni ürünlerini kaydeder. İkisi aynı ziyarette birlikte yapılabilir.
